Mấy tuổi cho con học tiếng Anh là vừa? Chuyện 'độ tuổi vàng'

Não trẻ con 'bắt sóng' ngôn ngữ giỏi đến khó tin

Giới nghiên cứu ngôn ngữ gần như thống nhất với nhau một điều: từ lúc mới sinh đến khoảng 7 tuổi, não trẻ nhạy với âm thanh ngôn ngữ hơn bất kỳ giai đoạn nào về sau. Con nghe được những khác biệt âm rất nhỏ mà tai người lớn đã 'đóng lại' từ lâu, và bắt chước gần như không tốn sức. Đó là lý do mấy bé tiếp xúc tiếng Anh sớm thường phát âm nghe 'Tây' hơn hẳn bố mẹ.

Qua khoảng 10–12 tuổi, cánh cửa ấy khép dần. Không phải là hết học được — người lớn học ngữ pháp thậm chí còn nhanh hơn trẻ con vì đầu óc logic hơn. Nhưng riêng khoản phát âm cho thật tự nhiên thì càng lớn càng phải đổ mồ hôi nhiều hơn cho cùng một kết quả.

Nhưng khoan — sớm không có nghĩa là ép

Đây là chỗ nhiều nhà hiểu nhầm nhất. Nghe 'độ tuổi vàng' xong, không ít bố mẹ mua ngay bộ flashcard dày cộp về bắt con ngồi trả bài mỗi tối. Con khóc, mẹ cáu, và tiếng Anh từ đó thành 'món' đáng sợ nhất trong ngày.

Với bé 3–5 tuổi, học đúng nghĩa là chơi: nghe bài hát, xem một tập hoạt hình ngắn, chơi ú òa bằng tiếng Anh với bố mẹ. Con không cần biết mình đang 'học'. Còn nỗi sợ thì ngược lại — một khi đã hình thành, nó đeo bám con dai dẳng lắm, có khi đến tận cấp ba.

Theo từng độ tuổi thì bắt đầu thế nào?

• 0–3 tuổi: nghe là chính — nhạc thiếu nhi tiếng Anh, bố mẹ đọc truyện song ngữ trước giờ ngủ. Vậy là đủ.
• 3–6 tuổi: thêm hoạt hình tiếng Anh (có giờ giấc hẳn hoi), và nếu đi học thì chọn lớp học-mà-chơi, nhiều vận động.
• 6–9 tuổi: bắt đầu học bài bản được rồi, nhưng ưu tiên nghe – nói trước, đọc – viết theo sau.
• 9–12 tuổi: xây ngữ pháp, từ vựng học thuật, và có thể nhắm tới các chứng chỉ thiếu nhi như Cambridge Starters, Movers, Flyers.

Chốt lại

Không có con số thần kỳ nào đúng cho mọi đứa trẻ đâu. Nguyên tắc chỉ có một: bắt đầu sớm thì thuận lợi, nhưng phải nhẹ nhàng, vui vẻ và đều đặn. Một đứa trẻ thích tiếng Anh sẽ tự chạy xa hơn mọi lộ trình mà người lớn vẽ sẵn — việc của bố mẹ chỉ là đừng làm con hết thích.